Wie een coloscopie ondergaat, denkt al snel aan het drinken van de laxeervloeistof en het dieet de dag ervoor. Maar minstens zo belangrijk is de vraag welke medicijnen je moet stoppen voor een coloscopie, en hoe vroeg dat moet gebeuren. Sommige middelen verhogen het bloedingsrisico, verstoren de darmvoorbereiding of beïnvloeden de narcose. In dit overzicht vind je per medicatiecategorie duidelijke richtlijnen, zodat je goed beslagen ten ijs komt.
Waarom medicijnen aanpassen vóór een coloscopie?
Tijdens een coloscopie kan de arts poliepen of ander weefsel verwijderen. Daarbij bestaat altijd een kleine kans op bloeding. Bepaalde medicijnen maken het bloed minder goed stollend, waardoor een kleine wond groter bloedverlies geeft. Andere middelen kleuren de darmwand of vormen een laagje dat het zicht belemmert. Tot slot kunnen sommige medicijnen gevaarlijk reageren op de sedatie die bij het onderzoek wordt gebruikt. Goed overleg met de voorschrijvend arts of de afdeling waar je het onderzoek ondergaat, is altijd de eerste stap.
Bloedverdunners: het meest kritische aandachtspunt
Bloedverdunners vragen de meeste aandacht bij het stoppen van medicijnen voor een coloscopie. Er zijn twee hoofdgroepen:
Directe orale anticoagulantia (DOAC’s)
Middelen zoals apixaban, rivaroxaban, dabigatran en edoxaban worden vaak één tot twee dagen vóór het onderzoek gestopt, afhankelijk van de nierfunctie en het bloedingsrisico. Jouw behandelend arts of de coloscopiepoli geeft de exacte instructie. Stop nooit op eigen initiatief zonder overleg: bij bepaalde hartritmestoornissen of kunstkleppen is tijdelijk stoppen risicovoller dan doorgaan.
Vitamine K-antagonisten (Ascal, acenocoumarol, fenprocoumon)
Acenocoumarol en fenprocoumon worden doorgaans drie tot vijf dagen van tevoren gestopt, zodat de INR daalt naar een veilig niveau. De trombosedienst of huisarts coördineert dit. Acetylsalicylzuur (Ascal) bij lage doses, puur als tromboseprofylaxe gebruikt, mag in veel gevallen worden voortgezet, maar vraag dit altijd na bij de uitvoerend arts.
Diabetesmedicatie: pas op voor hypo’s
Omdat je de dag vóór en op de ochtend van de coloscopie nauwelijks eet, moet de diabetesmedicatie worden aangepast om een gevaarlijk lage bloedsuiker te voorkomen.
- Metformine: wordt de dag voor het onderzoek en op de dag zelf gestopt, ook vanwege een mogelijk nierfunctie-effect bij sedatie.
- Sulfonylureumderivaten (glibenclamide, gliclazide): stoppen op de ochtend van het onderzoek, omdat er geen koolhydraten gegeten worden.
- Insuline: de dosering wordt aangepast op advies van de diabetesverpleegkundige of internist. Langwerkende insuline wordt vaak gehalveerd; snelwerkende insuline op de nuchter-dag doorgaans geheel weggelaten.
- SGLT2-remmers (dapagliflozine, empagliflozine): stoppen minimaal één tot twee dagen van tevoren vanwege het risico op ketoacidose bij vasten.
IJzertabletten en andere middelen die het zicht beïnvloeden
IJzertabletten kleuren de darminhoud donkergroen tot zwart en kunnen poliepen of bloedingen maskeren. Bovendien verslechteren ze de werking van de laxeermiddelen. Stop ijzersuppletie daarom minimaal vijf tot zeven dagen vóór het onderzoek. Hetzelfde geldt voor bismutbevattende maagmiddelen. Controleer bij twijfel het bijsluiter of bel de apotheek.
Medicijnen die je doorgaans gewoon kunt blijven gebruiken
Veel andere medicijnen kunnen met een klein slokje water op de ochtend van het onderzoek gewoon worden ingenomen. Daarbij gaat het onder meer om:
- Bloeddrukverlagende middelen (bètablokkers, ACE-remmers)
- Schildkliermedicatie (levothyroxine)
- Anti-epileptica
- Astma-inhalators
Toch is het verstandig de complete medicatielijst mee te sturen of te bespreken vóór de afspraak. Lees ook het Coloscopie voorbereiding: stap-voor-stap plan voor de dag ervoor voor een volledig beeld van alles wat je de dag vóór het onderzoek moet regelen, inclusief dieet en drinken.
Praktische tips voor een goede voorbereiding
- Stuur de coloscopiepoli bij aanmelding een actuele medicatielijst toe.
- Vraag tijdig advies aan de voorschrijvend specialist, zeker bij bloedverdunners.
- Stop nooit medicijnen op eigen initiatief: dat geldt ook voor vrijverkrijgbare middelen zoals ibuprofen en naproxen, die de bloedingstijd verlengen.
- Plan medicatiewijzigingen in je agenda, zodat je niet vergeet wanneer je stopt en wanneer je herstart.
Veelgestelde vragen
Wanneer mag ik mijn bloedverdunner weer starten na de coloscopie?
In de meeste gevallen mag een DOAC dezelfde avond of de volgende ochtend hervat worden, als er geen grote ingreep is gedaan. Bij poliepverwijdering kan de arts adviseren om nog één tot twee extra dagen te wachten. Volg altijd het specifieke advies van de arts die het onderzoek heeft uitgevoerd.
Moet ik mijn huisarts of de coloscopiepoli bellen voor advies over medicijnen?
Ideaal is contact met beide. De huisarts kent jouw volledige medische geschiedenis; de coloscopiepoli weet precies welk risicoprofiel zij hanteren. Bij bloedverdunners schakel je ook de trombosedienst of behandelend specialist in.
Wat als ik per ongeluk mijn ijzertablet heb ingenomen de dag voor de coloscopie?
Eén gemiste dag stoppen hoeft het onderzoek niet automatisch te bemoeilijken, maar bel ter controle de polikliniek. Zij beoordelen of het onderzoek door kan gaan of beter kan worden uitgesteld voor een optimale darmvoorbereiding.
Een goede voorbereiding begint ruim voor de dag van het onderzoek zelf. Bekijk alle informatie over het onderzoek en de procedure via het overzicht op Coloscopie, zodat je niets over het hoofd ziet en met vertrouwen naar de afspraak gaat.