Iedereen heeft wel eens last van buikpijn. Meestal gaat het vanzelf over en is er niets ernstigs aan de hand. Maar soms is die pijn in je buik een signaal dat er meer speelt. Vooral wanneer de klachten aanhouden, terugkeren of gepaard gaan met andere symptomen, is het verstandig om actie te ondernemen.

Recent onderzoek toont aan dat zelfs dieren instinctief reageren op buikklachten. Zo bleek uit een studie dat de Barbarijse makaken in Gibraltar – Europa’s enige wilde apen – aarde eten om maagdarmklachten te verlichten die ontstaan door ongezond voedsel van toeristen. Dit natuurlijke gedrag onderstreept hoe fundamenteel darmgezondheid is voor alle levende wezens.

In dit artikel bespreken we de meest voorkomende oorzaken van buikpijn, de signalen die kunnen wijzen op ernstigere darmproblemen, en waarom een preventief darmonderzoek via een coloscopie uitkomst kan bieden. Via onze website kun je eenvoudig een aanvraag doen voor zo’n onderzoek.

Top 10 buikpijn

1. Prikkelbare Darm Syndroom (PDS)
2. Voedselvergiftiging en infecties
3. Diverticulose en diverticulitis
4. Inflammatoire darmziekten (IBD)
5. Darmpoliepen en darmkanker
6. Obstipatie en verstoorde stoelgang
7. Voedselintoleranties en allergieën
8. Stress en psychosomatische klachten
9. Medicijnbijwerkingen
10. Gynaecologische oorzaken bij vrouwen

1. Prikkelbare Darm Syndroom (PDS)

Het Prikkelbare Darm Syndroom, ook wel PDS of IBS genoemd, is een van de meest voorkomende oorzaken van aanhoudende buikklachten. Naar schatting heeft 10 tot 15 procent van de Nederlandse bevolking last van deze aandoening. Kenmerkend zijn krampen, een opgeblazen gevoel, diarree of juist obstipatie – of een afwisseling van beide.

Bij PDS is er geen zichtbare afwijking in de darmen, maar functioneren ze niet optimaal. Stress, bepaalde voedingsmiddelen en hormonale schommelingen kunnen de klachten verergeren. Hoewel PDS zelf niet gevaarlijk is, kunnen de symptomen sterk lijken op die van ernstigere aandoeningen.

Juist daarom is het belangrijk om andere oorzaken uit te sluiten. Een coloscopie kan helpen om zeker te weten dat er geen onderliggende aandoening speelt, zoals poliepen of ontstekingen. Zo kun je met een gerust hart werken aan het beheersen van je PDS-klachten.

2. Voedselvergiftiging en infecties

Acute buikpijn die gepaard gaat met misselijkheid, braken en diarree wijst vaak op een voedselvergiftiging of darminfectie. Zoals recent in het nieuws kwam, kan de incubatietijd van voedselvergiftiging variëren: je kunt vandaag klachten krijgen van iets dat je gisteren at, maar soms duurt het langer voordat symptomen zich manifesteren.

De meest voorkomende boosdoeners zijn bacteriën zoals Salmonella, Campylobacter en E. coli, maar ook virussen zoals het norovirus kunnen heftige klachten veroorzaken. In de meeste gevallen herstelt het lichaam zichzelf binnen enkele dagen, mits je voldoende rust neemt en gehydrateerd blijft.

Wanneer de klachten langer dan een week aanhouden, er bloed bij de ontlasting zit, of je hoge koorts ontwikkelt, is medisch onderzoek noodzakelijk. Een coloscopie kan dan helpen om te beoordelen of er schade aan het darmslijmvlies is ontstaan of dat er een andere oorzaak speelt.

3. Diverticulose en diverticulitis

Naarmate we ouder worden, ontstaan er bij veel mensen kleine uitstulpingen in de darmwand, zogenaamde divertikels. Dit heet diverticulose en veroorzaakt meestal geen klachten. Maar wanneer deze zakjes ontstoken raken – diverticulitis – kan dat leiden tot hevige pijn, vooral linksonder in de buik.

Diverticulitis gaat vaak gepaard met koorts, veranderd ontlastingspatroon en algemeen ziek zijn. In ernstige gevallen kan een divertikel scheuren, wat een medisch noodgeval is. Risicofactoren zijn een vezelarm dieet, weinig beweging, overgewicht en roken.

Een coloscopie is een belangrijk hulpmiddel om de ernst van diverticulose in kaart te brengen en om andere aandoeningen uit te sluiten. Na een acute diverticulitis-aanval wordt vaak enkele weken later een coloscopie uitgevoerd om de darmen grondig te inspecteren. Via onze website kun je een aanvraag indienen voor preventief darmonderzoek.

4. Inflammatoire darmziekten (IBD)

Inflammatoire darmziekten (IBD) omvatten de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa. Deze chronische aandoeningen veroorzaken ontstekingen in het spijsverteringskanaal en kunnen leiden tot ernstige buikklachten, bloederige diarree, vermoeidheid en gewichtsverlies.

Bij de ziekte van Crohn kan de ontsteking overal in het maagdarmkanaal voorkomen, terwijl colitis ulcerosa zich beperkt tot de dikke darm. Beide ziekten kennen periodes van opvlamming en remissie. De exacte oorzaak is onbekend, maar genetische aanleg en een verstoord immuunsysteem spelen een rol.

Vroege diagnose is cruciaal om complicaties te voorkomen. Een coloscopie met biopsie is de gouden standaard voor het vaststellen van IBD. Tijdens het onderzoek kan de arts de mate van ontsteking beoordelen en weefselmonsters nemen voor analyse. Hoe eerder de diagnose, hoe beter de behandelmogelijkheden.

5. Darmpoliepen en darmkanker

Darmpoliepen zijn kleine uitgroeisels op het slijmvlies van de darm. De meeste poliepen zijn goedaardig en veroorzaken geen klachten. Echter, bepaalde typen poliepen – vooral adenomen – kunnen zich over jaren ontwikkelen tot darmkanker. Dit proces verloopt vaak zonder merkbare symptomen.

Darmkanker is in Nederland een van de meest voorkomende vormen van kanker. Jaarlijks krijgen ongeveer 13.000 mensen deze diagnose. Vroege opsporing is essentieel, want wanneer darmkanker in een vroeg stadium wordt ontdekt, zijn de overlevingskansen uitstekend.

Een coloscopie is het meest effectieve onderzoek om poliepen op te sporen en direct te verwijderen voordat ze kwaadaardig kunnen worden. Dit preventieve aspect maakt de coloscopie zo waardevol. Wacht niet tot je klachten krijgt – via onze site kun je eenvoudig een aanvraag doen voor een preventief darmonderzoek.

6. Obstipatie en verstoorde stoelgang

Chronische obstipatie is een veelvoorkomende oorzaak van buikklachten. Wanneer de ontlasting te lang in de darmen blijft, kan dit leiden tot een opgeblazen gevoel, krampen en pijn. Veel mensen schamen zich voor dit onderwerp, waardoor ze te lang wachten met het zoeken van hulp.

Oorzaken van obstipatie zijn divers: te weinig vezels, onvoldoende vocht, gebrek aan beweging, bepaalde medicijnen of het negeren van de aandrang. Bij ouderen komt obstipatie vaker voor door verminderde darmactiviteit en medicijngebruik.

Hoewel obstipatie meestal onschuldig is, kan het soms wijzen op een onderliggende aandoening zoals een vernauwing in de darm. Bij langdurige of plotseling ontstane obstipatie, vooral in combinatie met andere symptomen, is onderzoek verstandig. Een coloscopie kan mechanische oorzaken uitsluiten en geruststelling bieden.

7. Voedselintoleranties en allergieën

Lactose-intolerantie, glutenintolerantie (coeliakie) en andere voedselovergevoeligheden kunnen hardnekkige buikklachten veroorzaken. De symptomen – opgeblazen gevoel, krampen, diarree of winderigheid – treden vaak op na het eten van bepaalde producten.

Bij lactose-intolerantie kan het lichaam melksuiker niet goed afbreken door een tekort aan het enzym lactase. Coeliakie is een auto-immuunziekte waarbij gluten een ontstekingsreactie in de dunne darm veroorzaakt. Beide aandoeningen zijn goed te behandelen door aanpassing van het dieet.

Het is belangrijk om voedselintoleranties niet zelf te diagnosticeren, maar dit te laten onderzoeken. Bij verdenking op coeliakie of andere darmaandoeningen kan een coloscopie of gastroscopie helpen om de diagnose te bevestigen en andere oorzaken uit te sluiten.

8. Stress en psychosomatische klachten

De uitdrukking ‘buikpijn van de stress’ is meer dan een gezegde. De darm wordt niet voor niets ons ’tweede brein’ genoemd. Via de darm-hersenas staan onze darmen in directe verbinding met ons zenuwstelsel. Stress, angst en spanning kunnen daardoor letterlijk buikklachten veroorzaken.

Recent zagen we dit nog in het nieuws toen bewoners van de Beverwijkse Breestraat aangaven ‘buikpijn te hebben’ van de schok na een geweldsincident in hun straat. Deze emotionele reactie uit zich fysiek in het spijsverteringsstelsel. Langdurige stress kan leiden tot chronische darmklachten.

Hoewel stress-gerelateerde klachten reëel zijn, is het belangrijk om organische oorzaken uit te sluiten. Een coloscopie kan bevestigen dat de darmen gezond zijn, waarna de focus kan verschuiven naar stressmanagement en eventueel psychologische begeleiding.

9. Medicijnbijwerkingen

Diverse medicijnen kunnen buikklachten veroorzaken als bijwerking. Pijnstillers zoals ibuprofen en diclofenac staan bekend om hun effect op het maagslijmvlies. Antibiotica kunnen de darmflora verstoren. En nieuwere medicijnen zoals GLP-1-agonisten (gebruikt bij diabetes en gewichtsverlies) kunnen maagdarmklachten veroorzaken.

Recent onderzoek naar Mounjaro, een populair afslankmedicijn, toont aan dat dit middel ook de manier verandert waarop het lichaam alcohol verwerkt, met mogelijke buikklachten tot gevolg. Het is daarom essentieel om bijwerkingen van medicijnen serieus te nemen en te bespreken met je arts.

Bij aanhoudende klachten door medicijngebruik kan onderzoek nodig zijn om vast te stellen of er schade aan het maagslijmvlies of de darmen is ontstaan. Een coloscopie kan hierbij helpen, vooral wanneer er sprake is van bloedverlies of veranderde ontlasting.

10. Gynaecologische oorzaken bij vrouwen

Bij vrouwen kunnen buikklachten ook een gynaecologische oorzaak hebben. Endometriose, eierstokcysten, myomen en menstruatiegerelateerde klachten kunnen allemaal pijn in de onderbuik veroorzaken die soms moeilijk te onderscheiden is van darmklachten.

Endometriose – waarbij baarmoederslijmvlies buiten de baarmoeder groeit – kan de darmen aantasten en symptomen veroorzaken die sterk lijken op PDS of IBD. Zoals recent tijdens Girls Day in Rotterdam werd benadrukt, is het belangrijk dat jonge vrouwen leren hun lichaam te kennen en klachten serieus te nemen.

Bij onduidelijke buikklachten is het soms nodig om zowel gynaecologisch als gastro-enterologisch onderzoek te doen. Een coloscopie kan darmgerelateerde oorzaken uitsluiten of bevestigen, waardoor de juiste diagnose sneller gesteld kan worden.

Tot slot

Neem je darmgezondheid serieus

Buikpijn is een klacht die we allemaal kennen, maar die we te vaak negeren of bagatelliseren. Toch kunnen aanhoudende of terugkerende klachten een signaal zijn dat je darmen aandacht nodig hebben. Van het Prikkelbare Darm Syndroom tot darmpoliepen – de oorzaken zijn divers, maar hebben één ding gemeen: vroege detectie maakt een wereld van verschil.

Een coloscopie is een veilig en effectief onderzoek dat niet alleen problemen kan opsporen, maar ook kan voorkomen. Door poliepen te verwijderen voordat ze kwaadaardig worden, kan een coloscopie letterlijk levens redden. Wacht daarom niet tot de klachten onhoudbaar worden.

Heb je last van aanhoudende buikpijn, veranderde stoelgang of andere darmklachten? Of wil je simpelweg zekerheid over je darmgezondheid? Via onze website kun je eenvoudig een aanvraag doen voor een preventief darmonderzoek. Neem vandaag nog de eerste stap naar een gezondere toekomst.

Veelgestelde vragen